Bij elke intake komt dezelfde vraag langs. "Is deze AI-tool eigenlijk wel veilig?" Logisch, en terecht. Maar het is niet de vraag die er het meest toe doet.
Begin met een voorbeeld. Je typt iets in ChatGPT, je bedenkt je, je verwijdert het gesprek. Weg, denk je. Niet dus. In 2025 dwong een Amerikaanse rechter OpenAI maandenlang om gesprekken te bewaren, ook de gesprekken die mensen zelf hadden gewist. Dat bevel is later weer ingetrokken, maar het laat zien hoe weinig je zelf in de hand hebt. En dat schuifje in de instellingen, "gebruik mijn gesprekken niet om te trainen"? Dat stopt alleen toekomstige training. Het haalt niets weg, en het houdt geen rechter tegen. Je voelt je veilig, maar aan de achterkant is er niets veranderd.
Daarom kom je er met die vraag niet. Veilig verandert namelijk steeds. Wat vandaag mag, ligt volgend jaar misschien anders, en de tool van vandaag is dan alweer ingehaald. Wachten op de oplossing die voorgoed veilig is, betekent vooral dat je stilstaat. Je komt verder door te leren werken met wat er is.
De grond beweegt onder je voeten
Hoe snel die grens beweegt, werd in juni 2026 ineens concreet. De Amerikaanse regering legde Anthropic, een van de grootste AI-bedrijven, een exportbeperking op voor zijn krachtigste modellen, op grond van nationale veiligheid. Anthropic moest die modellen van de ene op de andere dag uitzetten, wereldwijd. Wie erop leunde was de toegang kwijt, of je nu in Den Haag zat of in de VS. Niet omdat de tool stuk was, maar omdat de Amerikaanse overheid dat besloot.
Geen wonder dat de overheid kiest voor digitale autonomie, met een eigen veilige AI-assistent als vlam-chat. Dat is verstandig, en die regels zijn er niet voor niks. Maar er zit een keerzijde aan. Zo'n veilige tool is bewust ingeperkt. Er mag geen gevoelige data in, en zelf agent skills bouwen of echt agentic werken zit er niet in. Veilig, ja. Maar ook beperkt in hoe jij ermee kunt werken.
De spagaat
Hier zit de spanning waar wij elke training in belanden. De regels kloppen. En tegelijk loop je vast als je alleen binnen de veiligste, kaalste tool blijft. De verleiding is om één van die twee waarheden weg te strepen. Dat doen we geen van beide.
Wij vragen de overheid niet om zich naar ons te plooien. Wat we wél doen, is mensen leren werken binnen wat mag, met een eerlijke blik op wat kan. En het goede nieuws: dat vertaalt zich verder dan je denkt.
Neem een communicatieadviseur die in een training een eigen agent skill bouwt, een herbruikbare AI-vaardigheid die één taak voor je uitvoert. Eén die een beslisnota omzet naar een bericht op B1-niveau, in de huisstijl. Zo'n skill is in de kern een set instructies, en daar is inmiddels een open standaard voor (de agent skills-standaard) die door tientallen tools wordt gelezen, van ChatGPT tot het Europese Mistral. Wat je in de training bouwt, gebruik je de dag erna gewoon in de tool die je wél mag gebruiken.
En het is meteen je eerste stap richting agentic werken. Je maakt iets kleins en overzichtelijks, en de AI besluit zelf wanneer hij het inzet en voert de stappen uit. Agentic in het klein, maar begrijpelijk en binnen je eigen kaders.
Dat veilig niet kaler hoeft, weten we omdat we het zelf bouwden. Onze eigen oefenomgeving heeft een Europese, veilige stand op Mistral, waar je data in de EU blijft en na elk antwoord niets achterblijft. En toch werkt alles: je test je vaardigheid live, je oefent met een document, je dicteert. Geen ingeleverde ervaring, wel veilig. We zijn er eerlijk over: het is een oefenomgeving met dummygegevens, en echte gevoelige data vraagt nog altijd een eigen traject.
Veilig is een bewegend doel
De veilige opties worden snel volwassener. De rijksbrede vlam-chat wordt uitgerold bij tienduizenden ambtenaren, Mistral werkt nu al, en het volledig Nederlandse GPT-NL staat klaar als soevereine troef, straks misschien ín vlam-chat. De veilige tool van vandaag is niet de veilige tool van volgend jaar.
Dus stop met zoeken naar de tool die voor eens en altijd veilig is. Die bestaat niet. "Veilig" is geen muur die voor je staat, het is een grens die langzaam jouw kant op schuift. Het enige wat je nu kunt doen, is leren ermee te denken. Zodat je niet stilstaat als die grens beweegt.
Dat is precies het gesprek dat we het liefst voeren. Hoe zorg je dat je team meebeweegt als de grenzen weer schuiven? Plan een kennismaking, dan zoeken we het samen uit.
