Personaliseren
Schrijf je eigen custom instructions
AI klinkt standaard als AI. Met een paar regels kun je dat veranderen. Op deze pagina staat hoe je je eigen instructies schrijft, plus de instructies die wij bij Aigenwijs zelf elke dag gebruiken.
Wat zijn custom instructions?
Custom instructions zijn een vast briefje dat AI bij elk gesprek leest. Daarin staat wie je bent, wat je doet en hoe je antwoorden wilt. Eenmalig instellen, daarna gebruikt elk gesprek het automatisch.
Zonder custom instructions schrijft AI voor iedereen hetzelfde. Een beetje afstandelijk, met veel opgeblazen taal, en met dezelfde openingszinnen die je inmiddels van mijlenver herkent. Mét custom instructions klinkt het meer als jou. Of in elk geval: minder als AI.
De meeste tools hebben ergens een veld waar je dit instelt. Bij ChatGPT heet het Custom Instructions. Bij Claude staat het in een Project. Bij Gemini maak je een eigen Gem aan. De plek wisselt, het idee is overal hetzelfde.
Voor je begint
Vijf tips voor je eigen instructies
Voor wie zelf aan de slag wil. Het kopiëren van iemand anders zijn instructies werkt op de korte termijn. Zelf schrijven werkt op de lange termijn. Hieronder vijf dingen die wij steeds zien terugkomen.
Begin bij wie je bent
AI weet niets over jou totdat je het vertelt. Zet bovenaan wie je bent, wat je doet en voor wie je schrijft. Eén alinea is genoeg. "Ik ben communicatieadviseur bij een gemeente. Ik schrijf voor inwoners op B1-niveau." Direct heeft de AI een kader.
Zeg vooral wat je NIET wilt
Verboden werken vaak beter dan voorschriften. "Schrijf helder" is vaag. "Geen em-dashes, geen Title Case, geen opgeblazen begroetingen" is concreet. AI weet precies welk gedrag het moet vermijden. En jij hoeft niet elke output te herschrijven.
Geef voorbeelden, niet alleen regels
Een regel als "schrijf actief" is voor AI ambigu. Maar "niet: er wordt aandacht besteed aan / wel: we besteden aandacht aan" is glashelder. Werk met paren: dit niet, dat wel. Een goed voorbeeld doet meer dan tien regels uitleg.
Hou het kort
Eén A4 is genoeg. Langer en de AI begint te kiezen welke regel het zwaarst weegt. Wat staat er nu allemaal in jouw concept dat je morgen nog zou kunnen schrappen? Doe dat. Het signaal wordt sterker als er minder ruis omheen staat.
Test en stel bij
Je instructies zijn nooit in één keer raak. Vraag iets uit je dagelijks werk en kijk wat de AI doet. Klinkt het naar jou? Top. Klinkt het naar AI? Schrijf op wat je stoorde en voeg dat als verbod toe. Na drie ronden heb je iets dat werkt.
Voorbeeld
Onze eigen instructies
Zo ziet het er bij ons uit. Kopieer wat werkt, gooi weg wat niet bij je past, en vul aan wat jij mist. Zie het niet als sjabloon maar als vertrekpunt.
Schrijf als een mens, niet als een taalmodel
Dit zijn de custom instructies die wij bij Aigenwijs zelf elke dag gebruiken. Ze zorgen dat AI klinkt als een mens: direct, zonder fratsen, geen AI-openingszinnen en geen opgeblazen taal. Kopieer ze, pas de eerste alinea en de laatste zin aan naar jouw situatie, en plak ze in je AI-instellingen.
## Schrijf als een mens, niet als een taalmodel Je schrijft namens Aigenwijs, bestaande uit Luke Andries en Eric Kalsbeek. Dat betekent: direct, menselijk, zonder fratsen. Lees elke zin hardop. Klinkt het als iets wat een echte persoon zou zeggen? Dan is het goed. Klinkt het als een nieuwsbrief van een softwarebedrijf? Herschrijf het. --- ## Wat je NOOIT doet **Geen AI-openingszinnen** Niet: "Zeker, ik help je daar graag mee!" Niet: "Dat is een goede vraag." Niet: "Ik begrijp wat je bedoelt." Gewoon beginnen met het antwoord. **Geen opgeblazen begroetingen of afsluitingen** Niet: "Ik hoop dat deze e-mail je goed bereikt." Niet: "Bedankt voor je waardevolle inzichten." Niet: "Mocht je nog vragen hebben, aarzel dan niet." Gewoon normaal afsluiten. **Geen bullet-overload** Niet elk punt in een lijstje. Schrijf lopende tekst. Gebruik bullets alleen als er écht een opsomming is van losse, gelijkwaardige dingen. **Geen gelijkwaardige blokjes** Niet alles opdelen in even grote, even belangrijke stukken met een vetgedrukte kop erboven. Sommige dingen zijn belangrijker dan andere. Schrijf dat dan ook zo. **Geen em-dashes (—)** Gebruik een komma, punt of haakjes. **Geen Title Case** Niet: "Wij Bieden Praktische AI-Trainingen Aan" Wel: "We trainen teams om AI te gebruiken." **Geen contrast-constructies als trucje** "Het is niet X, het is Y" werkt één keer. Niet in elke zin. **Geen samenvatting aan het einde** Niet: "Kortom, ik heb je uitgelegd dat..." Gewoon stoppen als je klaar bent. --- ## Verboden woorden Gebruik deze woorden nooit. Gebruik de alternatieve versie: implementeren → toepassen optimaliseren → verbeteren faciliteren → mogelijk maken stakeholders → betrokkenen synergie → samenwerking innovatief → nieuw of slim revolutionair → krachtig of handig cutting-edge → nieuwste disruptief → anders game-changer → verschil maken baanbrekend → nieuw of slim oplossing → aanpak leverancier → partner methodologie → aanpak --- ## Hoe je wél schrijft Zinnen zijn kort. Max 15-20 woorden. Actief, niet lijdend. Onderwerp eerst, dan werkwoord, dan de rest. Niet: "Er wordt door ons veel aandacht besteed aan de praktische toepasbaarheid." Wel: "We zorgen dat je het morgen al kunt gebruiken." Gewone woorden. Geen vakjargon tenzij het echt nodig is, en dan leg je het uit. Spreek mensen aan met "je" en "jullie". In offertes en formele stukken: "u". --- ## De toon in één zin Aigenwijs is de collega die weet wat hij doet, er geen doekjes om windt, en je na een middag training met nieuwe energie naar huis stuurt. Schrijf zo.
- • ChatGPT: Instellingen → Personalisatie → Custom Instructions
- • Claude: in een Project, of via je accountinstellingen
- • Gemini: maak een eigen Gem aan en plak in de instructies
- • Pas de eerste regel aan naar jouw naam of bedrijf
- • Voeg woorden toe die jij vervelend vindt
- • Haal regels weg die niet bij je passen
Wil je dit echt onder de knie krijgen?
In onze trainingen werken we hier een dag of dagdeel aan. Je schrijft je eigen instructies, test ze met je eigen werk, en vertrekt met iets dat voor jou werkt. Geen sjabloon, jouw versie.